Kriptografi, yapay zeka, tarih ve siber güvenlik dünyasında, insanlık tarihinin gizli kalmış belgelerinin okunmasına ilişkin devrim niteliğinde bir süreç yaşanıyor. Kriptoloji alanında hiçbir akademik geçmişi olmayan amatör araştırmacılar, OpenAI tarafından geliştirilen GPT–6 Astra gibi yeni nesil büyük dil modellerini kullanarak tarihin en karmaşık şifreli metinlerini çözüyor. Ancak bu teknolojik atılım, kriptoloji uzmanları ve tarihçiler üzerinde devasa bir doğrulama yükü oluştururken, yapay zekanın ürettiği yanlış çözümler (halüsinasyonlar) tıp ve akademi dünyasında yeni uyarılara yol açıyor.
85 YILLIK İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI ENİGMA ŞİFRESİ 10 SAATTE ÇÖZÜLDÜ
New York’taki Bloomberg şirketinde ürün koçu olarak çalışan Carter Leffen, 10 Temmuz 1941 tarihli çözülememiş 82 karakterlik bir Nazi Almanya’sı Enigma mesajını yapay zekaya sundu. Enigma makinesinin rotor ve fiş düzeneklerini simüle eden kodlar yazan GPT-6 Astra, 10 saatlik bir işlem süresinde 4 milyardan fazla kombinasyon ve ayarı test etti.
Sistemin sunduğu deşifre edilmiş metin, bağımsız kriptograf Frode Weierud tarafından incelenerek doğrulandı. Aynı gün gönderilen diğer mesajlardan farklı bir Enigma konfigürasyonuyla şifrelendiği anlaşılan mesajın 85 yıldır çözülememe sebebinin bu sıra dışı ayar farkı olduğu belgelendi.
NAPOLYON DÖNEMİ İTALYAN ASKERİ İSTİHBARAT MESAJI ÇÖZÜLDÜ
Enigma başarısının ardından bir diğer gelişme Fransız İmparatoru Napolyon Bonaparte dönemine ait bir belgede yaşandı. Siber güvenlik mühendisi Carter Church, 1809 yılında İtalyan bir yetkili tarafından Napolyon’un generaline gönderilen şifreli mesajın görselini yapay zekaya aktardı.
GPT-6 Astra, Fransız kriptografi arşivlerinde yer alan kısmi anahtarları web taramasıyla bularak “benzetimli tavlama” adı verilen yinelemeli kod çözme algoritmasını çalıştırdı. Yaklaşık 6 saat içinde mesajın şifresini kıran yapay zeka, 1809 yılına ait mektubun Fransız birliklerinin gizli konumlama verilerini içerdiğini ortaya çıkardı.
UZMANLARDAN “HALÜSİNASYON” UYARISI: E-POSTA KUTULARI KİLİTLENDİ
Yapay zeka modellerinin tarihi kodları kırma yeteneği heyecan yaratmakla birlikte, kriptologlar amatörlerin ürettiği sonuçların dikkatle incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Stockholm Üniversitesi hesaplamalı dilbilimcisi Beáta Megyesi, yapay zeka sistemlerinin bazen mantıklı görünen ancak tamamen uydurma olan “halüsinasyon” çözümler üretebildiğine dikkat çekti.
Dünyanın dört bir yanından gelen binden fazla doğrulama e-postası nedeniyle arşivlerin kilitlendiğini belirten uzmanlar; amatör araştırmacıların mesajları tarihçilere göndermeden önce metnin tarihi bağlama ve dil kalıplarına uygunluğunu kontrol etmeleri gerektiğini ifade ediyor. Kriptologlar, doğrulanmış yöntemlerle insanlık tarihinin karanlıkta kalmış yazışmalarının aydınlatılmasından memnuniyet duyduklarını bildiriyor.
